Tri thức và kĩ năng là những yếu tố quan trọng để xây dựng một nền giáo dục hiệu quả. Hãy đọc bài viết để hiểu ý kiến của giáo sư John Vũ về vấn đề này

1. Một vấn đề đáng cân nhắc trong nền giáo dục Việt Nam

Một thầy giáo trẻ hỏi tôi: “Chúng tôi muốn sinh viên học nhiều hơn và phát triển kĩ năng. Nhưng phần lớn các sinh viên chỉ muốn có bằng cấp. Làm sao chúng ta có thể thay đổi được niềm tin này?

Đáp: Thời xưa,bằng cấp là tri thức và kĩ năng được kiểm nghiệm bởi các kì thi trong triều đình. Và nếu qua được, họ sẽ có việc làm tốt. Ngày nay bằng cấp không còn là đảm bảo cho việc làm. Có nhiều người tốt nghiệp với bằng cấp nhưng không có việc làm hay phải làm ở những việc chẳng liên quan gì tới giáo dục của họ.

2. Một nền giáo dục tốt xuất phát từ lối tư duy của học sinh

Thầy giáo hiểu quá trình học tập và tầm quan trọng của kĩ năng nhưng sinh viên có thể không hiểu. Vì việc học mang động cơ nội bộ chứ không bên ngoài. Để thay đổi hành vi của sinh viên chúng ta phải thay đổi niềm tin của họ về học tập. Nếu sinh viên không tin rằng họ cần tri thức và kĩ năng nào đó thì họ sẽ học chỉ để có được điểm đỗ và thu được bằng cấp.

Nếu sinh viên tin tri thức có tầm quan trọng thì việc học của họ hướng tới xây dựng nhiều tri thức hơn, thay vì chỉ hướng tới điểm số. Việc dạy truyền thống không giải thích rõ ràng sự liên quan của tài liệu lớp học với công việc tương lai. Phần lớn các thầy giáo đều hội tụ vào “điều bạn cần học” hơn là “tại sao bạn cần học nó và làm sao bạn sẽ dùng nó trong việc làm của bạn.”

3. Phương pháp dẫn hướng tri thức và kĩ năng cho sinh viên

Bằng việc giải thích rõ ràng “Tại sao” và “Làm sao” trước từng bài giảng, tôi đã thấy các sinh viên thay đổi niềm tin của họ vào việc học. Họ bắt đầu kiểm tra cách họ phát triển tri thức và kĩ năng của họ. Và điều này có nghĩa gì cho tương lai của họ?. Khó động viên sinh viên học nhưng tôi tin chìa khoá là khả năng đạt tới sinh viên ở mức niềm tin nền tảng của họ. Bằng cách làm việc cùng sinh viên để giúp họ hiểu họ học được bao nhiêu .Và họ cần kĩ năng nào, điều đó có thể tạo ra khác biệt.

Tôi thường hỏi sinh viên câu hỏi “Em nghĩ em sẽ dùng tri thức này để làm gì?”. Câu hỏi này yêu cầu sinh viên kiểm điểm lại mục đích giáo dục của họ với điều họ học. Làm hợp thức tri thức và kĩ năng mà họ sẽ có và ích lợi của chúng trong tương lai. Tôi để sinh viên thảo luận trong nhóm nhỏ nơi họ chia sẻ niềm tin của mình với người khác.

4. Tác dụng của tri thức và kĩ năng 

Sinh viên dường như thay đổi niềm tin của họ. Họ bắt đầu khám phá ra làm sao và tại sao họ phải học và dùng chúng để làm gì. Họ bắt đầu tạo niềm tin về cách tri thức của họ sẽ được dùng tốt hơn trong tương lai. Sinh viên nói rằng họ chưa từng thảo luận niềm tin của họ với người khác và không ai hỏi. Một kết luận thường xuyên là “Bây giờ tôi biết tại sao tôi cần biết điều này”. Niềm tin của đa số sinh viên về giáo dục dựa trên kinh nghiệm sống cá nhân của họ. Và chúng bị ảnh hưởng bởi xã hội.

5. Tư duy sai lầm dẫn đến những định hướng sai lầm-do đâu?

Ở trường trung học, sinh viên được bảo phải đỗ những kì thi nào đó để vào đại học. Ở đại học họ được khuyến khích lấy điểm để có việc làm tốt. Báo chí nhắc tới nhu cầu có nhiều công nhân hơn với bằng cấp chuyên sâu. Mọi thứ họ nghe là về đỗ kì thi và được bằng cấp chứ không phải tri thức hay kĩ năng. Không thể đổ trách nhiệm tại sao sinh viên tin rằng mục đích của giáo dục là bằng cấp.

Nhiều bậc cha mẹ nói với con cái họ: “Học chăm chỉ, lấy bằng cấp rồi nghĩ các chuyện khác sau”. Chúng ta không thể lo nghĩ về những việc khác sau khi nhận bằng cấp, điều đó là quá trễ. Sinh viên phải lập kế hoạch nghề nghiệp khi họ vẫn còn ở trường trung học. Và có bản kế hoạch nghề nghiệp với các mục đích giáo dục khi họ vào đại học. Chúng sẽ hướng dẫn họ trong cuộc hành trình giáo dục.

=> Nguồn bài viết: Giáo sư John Vũ:Tri thức và kĩ năng
=>Xem thêm: Một trong những lý do làm sinh viên thất nghiệp sau khi ra trường.

Chúng ta cần thay đổi niềm tin của sinh viên nhằm nâng cao tri thức kĩ năng của họ. Và họ phải phát triển việc học cả đời. Vì học tập không dừng lại sau khi tốt nghiệp mà phải liên tục trong cả đời họ.

Đại học edX - Chấn hưng giáo dục