Ngay cả ngày nay nhiều đại học vẫn đang dùng cùng phương pháp dạy không có gì thay đổi so với nhiều năm trước. Sinh viên tới trường, ngồi yên lặng để nghe bài giảng của thầy. Đọc sách giáo khoa, ghi nhớ sự kiện và công thức rồi làm bài kiểm tra. Kiểu học này yêu cầu mất rất nhiều thời gian của cả thầy giáo và sinh viên. Nhưng kết quả cho thấy những sinh viên tốt nghiệp ít hoặc không thể áp dụng kiến thức vào thực tế. Vậy nguyên nhân đến từ đâu? Và làm cách nào để khắc phục nó? Chúng ta hãy đến với cuộc thảo luận để tìm hiểu vấn đề.

1 – Thảo luận về thực tế và giải pháp

Trong nhiều năm, các đại học đã thử cải tiến các phương pháp dạy bằng việc thêm công nghệ. Như video, phim ngắn, và tài liệu đọc thêm nhưng kết quả không cải tiến gì mấy. Vấn đề chính là họ không thay đổi phương pháp dạy cơ bản. Nhìn chung đa số thầy giáo cho rằng dạy nghĩa là đọc bài giảng. Vì gần như hầu hết các thầy đều được đào tạo theo cách đó và khi họ là sinh viên, họ đã học bằng việc lắng nghe bài giảng. Tìm hiểu thêm về dạy và học thế nào cho hiệu quả tại đây.

Tuy nhiên, đọc bài giảng không còn hiệu quả vì sinh viên ngày nay không phải là hệt như sinh viên mười, hai mươi hay năm mươi năm trước.

thảo luận trong lớp học

a – Thực tế

Trong một cuộc thảo luận một thầy giáo trẻ thất vọng bảo tôi rằng sau bài giảng của thầy. Không sinh viên nào trong lớp có thể trả lời được câu hỏi: “Các em vừa nghe được cái gì trong bài giảng?” Thầy đó hỏi tôi: “Có phải việc đọc bài giảng của tôi kém mà phần lớn sinh viên không nghe?” Tôi bảo thầy đó rằng ngày nay sinh viên năng động và không có kiên nhẫn như trong quá khứ. Họ không thể giữ được chú ý nhiều hơn vài phút và thường bị sao lãng bởi người khác như emails, tin nhắn v.v. 

b – Giải pháp

“Phương pháp đọc bài giảng” là trao đổi một chiều. Đó là cách bạn nói và sinh viên nghe, nhưng nghe theo cách không hiệu quả. Phương pháp tốt hơn là tâp chung vào thảo luận trên lớp. Là lúc bạn đưa ra câu hỏi để cho sinh viên suy nghĩ, xử lí thông tin, thảo luận. Bạn có thể đánh giá sự hiểu biết của sinh viên qua thảo luận và sửa cho họ. Đó chính là phương pháp dạy học mới. Về căn bản bạn dành ít thời gian cho đọc bài giảng. Nhưng dạy qua phản hồi của sinh viên từ bài thảo luận. 

thảo luận về phương pháp dạy mới

2 – Thảo luận về quy trình phương pháp mới

Phần lớn việc dạy được thực hiện bằng việc lắng nghe sinh viên trả lời câu hỏi và thảo luận rồi cho phản hồi. Liệu đó có phải quy trình đúng hay không?

a – Quy trình phương pháp mới

Trong kiểu dạy này, thầy giáo không nói với sinh viên “Điều đó là sai”. Vì sinh viên không biết sai chỗ nào, tại sao nó sai và câu trả lời đúng phải là gì. Thỉnh thoảng thầy giáo có thể hỏi lớp: “Các em nghĩ gì? Ai có câu trả lời hay hơn câu đó không?” để quan sát việc hiểu của phần lớp còn lại trước khi giải thích câu trả lời đúng. Theo phương pháp này, thầy giáo không chỉ cho  sinh viên họ đã làm gì sai, mà chỉ cho họ câu trả lời đúng ngay lúc đó (phản hồi trực tiếp).

Trong phương pháp đọc bài giảng cũ, thầy giáo không biết sinh viên hiểu bao nhiêu tài liệu bài giảng. Mãi cho tới khi họ làm bài kiểm tra. Nhưng điều đó thường là hàng tuần tới hàng tháng sau đó mới xảy ra. Trong trường hợp đó, thầy giáo dành nhiều thời gian cho điểm bài kiểm tra (câu trả lời đúng hay sai). Nhưng phần lớn sinh viên không biết đúng là như thế nào. Ngay cả khi thầy giáo giải thích câu trả lời đúng sau khi cho điểm. Phần lớn sinh viên đã quên điều họ đã học nhiều ngày hay nhiều tuần trước.

b – Cách tiếp cận phương pháp 

Cách tiếp cận phương pháp “thảo luận” là KHÔNG cho sinh viên nhiều tài liệu để học. Mà thay vào đó giới hạn vào vài khái niệm và cung cấp đáp án đúng ngay lúc đó. Điều đó tác động sinh viên có thể học cái gì đó ngay lập tức. Chia khái niệm phức tạp ra thành những mẩu nhỏ cho sinh viên học và sửa cho họ ngay lập tức. Cách đó hiệu quả hơn với sinh viên ngày nay, người không kiên nhẫn vậy.

Tôi thường bắt đầu lớp bằng việc hỏi sinh viên: “Các em sẽ học gì hôm nay?” Và sinh viên có thể trả lời dựa trên việc đọc tài liệu mà họ phải đọc trước khi lên lớp. Thế rồi tôi sẽ đọc bài giảng trong năm tới mười phút và bắt đầu thảo luận trên lớp. Tôi nghĩ cách tiếp cận này là tốt hơn vì sinh viên có thể tập trung vào một hay hai điều họ phải học tốt trước khi chuyển sang điều khác.

Tôi tin cách tốt nhất để cải tiến việc học của sinh viên là tập chung vào nghe và sửa đôi điều sinh viên học ngay trong ngày. Tất nhiên sinh viên hiểu rằng có nhiều điều họ phải học nhưng từng ngày họ chỉ cần tập chung vào một hay hai điều cần học kĩ. Họ phải đổi thói quen học tập từ ghi nhớ nhiều thứ như trong quá khứ. Sang học một hay hai điều mỗi ngày, nhưng phải học chúng kĩ. bằng cách tham gia vào hoạt động trên lớp và lắng nghe câu trả lời đúng về chi tiết.

3 – Thảo luận về việc thay đổi quan điểm

Thay đổi quan điểm tập chung vào “quá trình học” (như suy nghĩ, xử lí, phân tích và trả lời). Thay vì tập chung vào “sản phẩm của việc học” (như, đọc bài giảng, kiểm tra, cho điểm). KHÔNG tham gia vào quá trình phát triển tìm hiểu và kĩ năng của sinh viên. Sản phẩm là kết quả của quá trình, không tập chung vào quá trình học. Chúng ta không cung cấp thông tin mà sinh viên có thể dùng để phát triển việc hiểu bài. Vì đó là tập trung vào kết quả (sản phẩm ). Tìm hiểu thêm những cách thức gặp phải trong cách dạy học mới tại đây.

Chúng ta khiến sinh viên ám ảnh vào kết quả. Thay vì học cái gì đó, họ chỉ muốn có điểm tốt hơn, để qua các kì kiểm tra, để có được bằng cấp. Mà không tập chung vào việc học thật sự. 

a – lí do

Các thầy giáo thường phàn nàn rằng sinh viên ngày nay bị ám ảnh bởi điểm số, ám ảnh bởi bằng cấp. nhưng nguyên nhân tại sao họ trở lên như vậy? Họ được chúng ta dạy cho điều đó khi chúng ta trả lời cho họ bằng điểm số. Chúng ta làm điều đó bởi vì hệ thống giáo dục của chúng ta dựa trên “quan niệm dạy cổ hủ”. Nó đã được tạo ra từ hàng nghìn năm trước, nó tập trung vào việc cho điểm sinh viên qua kiểm tra. Chúng ta đang bảo họ rằng điểm chính của giáo dục là điểm số và mục đích của giáo dục là bằng cấp.

Chúng ta phải chịu trách nhiệm cho ám ảnh điểm của sinh viên. Điển hình bằng việc tạo ra hệ thống cho điểm để phân biệt sinh viên giỏi có điểm giỏi. Và chỉ sinh viên giỏi sẽ qua được các kì kiểm tra và được bằng cấp. Chúng ta không bao giờ tập trung vào việc học vì chúng ta mong đợi rằng việc học tương đương với điểm số.

4 – Tổng kết

Tất cả chúng ta đều học qua sai lầm, và nên khuyến khích sinh viên phạm sai lầm để học. Nhưng thay vì điều đó chúng ta có hệ thống trừng phạt sinh viên vì sai lầm của họ cho nên  thực tế sinh viên không học cái gì. Để thay đổi, chúng ta phải thôi tập chung vào việc đọc bài giảng và cho điểm. Bắt đầu khuyến khích thảo luận, sinh viên sẽ phạm sai lầm và học từ đó. Chỉ thế thì chúng ta mới có thể thấy tiến bộ thực trong hiệu năng của sinh viên và hiệu quả dạy.

Nguồn: Ebook Phương pháp giảng dạy – Giáo sư John Vũ

 

 

 

 

Đại học edX - Chấn hưng giáo dục

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây